1979 iran devrimi: Gelişim, oluşum ve dönüşüm


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ÇIRAKOĞLU

Danışman: Hüdayi Sayın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Devrimler genel anlamıyla devletlerin sosyo-politik yapılarında meydana köklü ve kapsamlı değişimleri ifade etmektedir. Toplumsal tepkilerin süreç içerisinde hedefe yönelik kitlesel eylemlere dönüşmesi durumu devrimi meydana getirir. Devrimlerin başarısı, devrimci seçkinlerin kültürel, ekonomik ve sosyo-politik yapıyı dönüştürme becerileriyle ve kurumsallaşma konusunda gösterdikleri çabayla ölçülür. Bu çalışmada, geleneksel ve mezhebi anlamda güçlü bir arka plana sahip olan İran'ın, Pehlevi Hanedanlığı tarafından hayata geçirilen uygulamaların etkisiyle gelişen devrimsel süreci devrim teorileri ışığında analiz edilmiştir. Çalışma; araştırma hakkında genel bilgiler, kuramsal çerçeve ve tarihsel arka planıyla birlikte İran Devrimi'nin ana hatlarını içine alan üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; araştırmanın konusu, amacı ve önemi, problem tanımlaması, kapsam ve sınırlılıkları, varsayımları, denenceleri, yöntemi, araştırmada karşılaşılan bazı zorluklar gibi genel bilgiler verilmiş, ikinci bölümde; toplumsal hareket ve devrim kavramları açıklanarak, toplumsal hareket türleri ve devrim teorileri işlenmiş, üçüncü bölümde; Kaçar Hanedanlığı'ndan 1979 Devrimi'ne kadar olan süre içerisinde İran'ın toplumsal ve siyasal yapısı, yenilikçi/modern yönetim ile statükocu/geleneksel toplum arasındaki mücadele etrafında şekillenen İran modernleşmesinin ana hatları ve devrimsel süreç konu edilmiştir. Anahtar kelimeler: Devrim teorileri, İran Devrimi, geleneksel toplum, modernleşme, kurumsallaşma, siyasal gelişim, siyasal katılım.