Examining themes of trauma and discrimination in Roald Dahl's works from the viewpoint of semiotics of translation

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Mütercim Ve Tercümanlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SEMA DİLARA YANYA

Danışman: Didem Tuna

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma yazar Roald Dahl ve yazarın Charlie and the Chocolate Factory (2001b) ve Matilda (2001c) adı iki eseri üzerine odaklanmıştır. Bu doğrultuda, çocuk kitaplarında bulunabilecek ayrımcılık temalarının fantastik öğeler çevresinde nasıl ele alınabildiği incelenmekte ve yazarın geçmişinde yaşadığı travmalar ile eserleri arasında bir bağlantı olup olmadığı araştırılmaktadır. Öncelikle yazarın hayatı ve iki eseri, metinlerarasılık bağlamında eş zamanlı olarak okunmaktadır. Bu eserler Paris Göstergebilim Okulu tarafından geliştirilen ve Sündüz Öztürk Kasar'ın çeviri göstergebilimi bağlamında derlediği edebi metinlere yönelik çözümleme işlemlerinden yararlanılarak incelenmektedir (2009a, pp. 166-172). Çözümlemenin sonucunda, Dahl'ın geçmişinde yaşadığı travmatik olaylara ilişkin olarak açığa çıkarılan örtük göstergeler üzerinden travma okuması gerçekleştirilmektedir. Özgün metinlerin çözümlenmesinin yanı sıra, bu metinlerin ikişer Türkçe çevirisi ele alınarak çeviri göstergebilimi doğrultusunda çeviri değerlendirmesi yapılmakta ve sonuç olarak özgün metinlerdeki travma göstergelerinin erek metinlere aktarımında anlam dönüşümlerinin oluştuğu açığa çıkarılmaktadır. Yazarın kendi hayatında maruz kaldığı travmalara, engelli ayrımcılığına ve cinsiyet ayrımcılığına yazdığı bu kitaplar ile tepki göstermiş olabileceği düşünülebilir. Sonuç olarak, yazarın bu metinleri bir tepki niteliğinde kurguladığı ve çocuk metnine uygun bir şekilde fantastik öğelerle donattığı düşünülebilir. Buna ek olarak, güzellik algısını sosyal bir kriter olarak benimseyenlerin ve sözde farklı bireyleri haksızca yargılayanların asıl yargılanması gereken kişiler olduğunu okurlara anlatmak istediği sonucuna varılabilir. Anahtar Kelimeler: Travma Teorisi, Ayrımcılık, Roald Dahl, Çeviri Göstergebilimi.