Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM DİLMAÇ
Danışman: ÖZLEM YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:19. yüzyıl başlangıcında, yabancı sermayeye yönelik adımlar, yeni yerlerin keşfedilmesi ve sömürgelerin kurulması ile bölgedeki kaynaklardan faydalanmayla başlamıştır. Kurulan kolonilerde, yabancı sermayeye kurulan işlerde görev yapabilecek yerel işçilerle birlikte farklı ve yeni tarım ürünleri yetiştirilmiş ve elde edilen kazançlar sermaye sahibi olan ülkeye aktarılmıştır. Sanayi Devrimi ile birlikte Avrupa'da üretimin fazla olması ihtiyacın çok üstünde seyretmeye başlamış ve böylelikle üreticiler yeni pazarların arayışını girmişlerdir. Endüstrileşmiş ve elinde sermaye birikimi bulunan ülkelerde kazancı arttırmaya yönelik yeni yatırımlara yönelim söz konusu olmuştur. Bu duruma örnek olarak, İngiltere, devlet garantisindeki tahvillerini satarak başlattığı portföy yatırımlarıyla öncü ülke olarak bilinmektedir. Sonrasında, İkinci Dünya Savaşı'nda Amerika'daki gelişmeler, İngiltere'nin öncü konumunun yerine geçmiştir. Portföy yatırımlarının sonrasında, sermaye birikimi olan firmalar daha fazla kar elde etmek adına 1950'lerden sonra farklı ülkelerde temsilcilikler kurma faaliyetleriyle devam etmiştir. Farklı ülkelerde fabrikalar kurma gibi faaliyetlerin özellikle küreselleşme ve bilgi toplumuna dönüşme sürecinde gerçekleştirilmesi sebebiyle ekonomistlerin odağı haline gelmiştir. Son dönemlerde ise küreselleşmeyle birlikte hem gelişmekte olan hem de az gelişmiş ülkelerde ihtiyaç duyulan sermaye yabancı yatırımlarla sağlanmaya başlamıştır. Doğrudan yabancı yatırımlar, yatırımda bulunulan ülke için sermaye olmasının dışında teknoloji ve istihdam sağlayan önemli bir kaynak niteliğindedir. Doğrudan yabancı sermaye ile gelişmekte olan ülkelerin standartlarının gelişmiş ülkelere yaklaşabileceği düşünülmektedir. Çalışmanın amacı da yukarıda ifade edildiği üzere gelişmekte olan ülkelere doğrudan yabancı yatırımların yatırım yapılan ülkelerin ekonomileri üzerinde yarattıkları etkileri incelemektir. Bu çalışmada, Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırımın tarihçesi, etkileyen faktörler ve şu anki durum ele alınarak ilerleyen dönemlere ilişkin öngörüde bulunulabilecek verilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler:Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Yabancı Sermaye, Gelişmiş Ülkeler, Gelişmekte olan ülkeler, Az Gelişmiş Ülkeler.