Critical geopolitics and maritime fiction: Patrick O'Brian's The Golden Ocean and The Unknown Shore

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, İngiliz Dili Ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLSÜM TUĞÇE ÇETİN

Danışman: Cemile Günseli İşçi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı deniz edebiyatı örneklerinden olan Patrick O'Brian'ın The Golden Ocean (1956) ve The Unknown Shore (1959) isimli romanları eleştirel jeopolitik bakış açısıyla incelemektir. Son zamanlarda edebiyat eleştirisinde kendine yer bulan eleştirel jeopolitik, temel olarak jeopolitiğin dünya siyasetini düzenlemeyi amaçlayan politik, sosyal ve kültürel olarak inşa edilmiş bir söylemler bütünü olduğunu savunur. Bu nedenle bu tez, belirli bir zihniyet oluşturan ve devletlerin çıkarlarına hizmet eden temsil ve tasavvurları tanımlamayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, iktidar sahipleri efendi ve köle, burası ve orası, ben ve öteki gibi ikilikler kurarlar. Bu süreç akademi, bürokratik kurumlar, kitle iletişim araçları ve edebiyat gibi farklı kollarla halka sunulur. Bu bağlamda, Amiral George Anson'un 1745'te gemiyle gerçekleştirdiği dünya turunu anlatan bu romanlar, mekân ve milli kimlik temsilleri üzerinden değerlendirilecektir. Bu romanlarda, bir yandan devletlerin öteki algısını nasıl oluşturduğunu kavramak, diğer yandan bu uygulamaların nasıl kültürün doğal bir parçası haline geldiğini gözlemlemek mümkündür. Tarihsel kurgunun da örnekleri olan bu romanlar, yayımlandıkları dönem açısından da önem arz etmektedirler. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Büyük Britanya dünya gücü konumunu kaybederken, O'Brian bu anlatılarıyla ülkenin güçlü günlerini yeniden canlandırma niyetine hizmet eder. Dolayısıyla bu tez sadece jeopolitik temsilleri ortaya çıkarmayı değil, aynı zamanda bu yapıların arkasındaki motivasyonları da ortaya koymayı amaçlamaktadır.