İnşaat sektöründe kaba inşaat çalışmalarında SMED tekniği kullanılarak çalışmaların iş sağlığı ve güvenliği yönünden değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANIL ARAÇLI
Danışman: Aliye Kaşarcı Hakan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, inşaat sektöründe zaman, maliyet ve kalite üçgeninde proje yönetiminde karşılaşılan zorluklara çözüm geliştirmek amacıyla, yalın üretim tekniklerinden SMED (Single Minute Exchange of Die), 5S ve makarna diyagramı yöntemlerinin uygulanabilirliğini incelemektedir. Araştırma, kaba inşaat sürecinde özellikle beton dökümü, demir donatı imalatı ve malzeme lojistiği aşamalarında verimliliğin artırılması ve iş sağlığı-güvenliği (İSG) risklerinin azaltılmasını hedeflemektedir. Çalışma kapsamında, 10.000 m² büyüklüğünde, 2 bodrum, 1 zemin ve 13 katlı iki bloktan oluşan bir şantiyede saha gözlemleri, zaman etüdü, risk değerlendirmesi ve istatistiksel analiz yöntemleri kullanılmıştır. SMED yöntemi, beton dökümü öncesi hazırlık ve uygulama adımlarında iç ve dış ayarların ayrıştırılması, ekipman yerleşim optimizasyonu ve işlem sürelerinin kısaltılması amacıyla uygulanmıştır. 5S sistemi ile malzeme yerleşim düzeni, ekipman erişilebilirliği ve çalışma alanı temizliği iyileştirilmiştir. Makarna diyagramı kullanılarak, yakın konumdaki beton santrali ve yapı laboratuvarı seçimi sayesinde nakliye gecikmeleri en aza indirilmiş ve kalıpüstü çalışanların tehlikeli çalışma süresi azaltılmıştır. Bulgular, uygulanan iyileştirmelerin hem üretim süresinde hem de İSG göstergelerinde anlamlı iyileşmeler sağladığını ortaya koymuştur. Örneğin, beton döküm sürecinde toplam işlem süresi %40-45 kısalırken, risk değerlendirme skorları ortalama %80 oranında azalmıştır. Pareto analizleri, en kritik sorunların pompa ve mikser gecikmeleri, hortum bağlantılarının döküm sırasında yapılması ve betonun geç ulaşması olduğunu; bu üç faktörün toplam problemin %80'ini oluşturduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, SMED, 5S ve makarna diyagramı yöntemlerinin entegre biçimde kullanılması, inşaat sahasında hem operasyonel verimlilik hem de çalışan güvenliği açısından önemli kazanımlar sağlamaktadır. Bu yaklaşım, süreçlerin yalınlaştırılması, risklerin minimize edilmesi ve proje hedeflerine zamanında ulaşılması bakımından sektör geneline uygulanabilir niteliktedir.