Biyolojik yayılımların matematiksel modelleme ve simülasyonları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRANUR ŞEN

Danışman: DİYADİN CAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bulaşıcı hastalıklar tarih boyunca insanları korkutmuş ve sosyal hayatı etkilemiştir. Bu bağlamda, tedavi teknikleri dışında koruyucu hekimlik de ön plana çıkmıştır. Bulaşıcı hastalıkların yayılım şekilleri ve hızları bilindiği takdirde pek çok sosyal problemin önüne geçilebileceği düşünülmüştür. Bu çalışmada, öncelikli olarak, bulaşıcı hastalıkların yayılımları ile ilgili varsayılmış matematiksel modeller incelenecektir. Literatürde bu tür modellerin birer diferansiyel denklem sistemi olduğu görülmektedir. Mevcut modellerin incelemelerinin ardından bu teorik modellerin (analitik veya nümerik) çözümleri ve çözümlerin simülasyonları incelenecektir. Bu çözümler yorumlanarak literatüre katkıda bulunulma hedeflenmektedir. Öte yandan bu çalışmanın sağlık ve mühendislik bilimlerine katkısı da ayrıca incelenecektir. Yapmayı planladığımız çalışmanın benzerleri, özellikle Covid-19 pandemisinin de etkisi ile, son zamanlarda yoğun olarak çalışılmaya başlanmıştır. Yapılmış olan çalışmaların bir kısmının teorik çalışma olmayıp durum analizinden öteye geçmemekte olduğu, bir kısmının bizim de yaptığımıza benzer şekilde model geliştirme veya mevcut modelleri analiz etme, bir kısmının ise yapılmış modelleri bulaşıcı hastalıkların yayılma hızı ile ilişkilendirerek bir tür fenomenolojik çalışma şeklinde olduğu görülmektedir. Çalışmamızın özgün amacı, aşı faktörünü içeren modellere yoğunlaşmak ve aşı durumunda genel bir inceleme yapmaktır.