Sağlık sigortacılığı alanında Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hakkında hastaların yaklaşımının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE GİZEM UNUR
Danışman: ITIR ERKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya genelinde veri hacmi ve veri çeşitliliği, insanlık tarihi boyunca hiç görülmediği hızda artmaktadır. Teknolojinin ve sosyal medyanın hayatın her evresine girmesiyle birlikte insanlar günlük faaliyetlerinde bile veri üretir duruma gelmiştir. Kişisel veri kavramı her sektörde yer aldığı gibi sağlık ve sigortacılık alanında ve özellikle özel sağlık sigortacılığında oldukça sık kullanılmaktadır. Öyle ki sağlık alanında ele alınan kişisel veriler aynı zamanda hassas veri olarak nitelendirilmiş ve konunun önemine hukuki olarak da vurgu yapılmıştır. Ele aldığımız çalışmada kişisel sağlık verilerinin işlenmesi sürecinde ulusal ve uluslararası alanda uygulanmakta olan hukuki kurallar ve güncel uygulamalara detaylı olarak yer verilmiştir. Çalışmanın büyük bir kısmı 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve yönetmelikler kapsamında incelenmiştir. Süreç gereği kişisel hem sağlık sektörü hem de sağlık sigortacılığındaki veri işleme süreci ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı hastaların kişisel verilerin korunması hakkındaki farkındalıklarının ne düzeyde olduğunu değerlendirilmiştir. anketimizin son sorusunda ilgili literatürden derlenen 23 madde 5'li likert şeklinde sorulmuştur. Bu maddelerin içsel geçerliliği Cronbach's Alfa testiyle sınanmıştır. Alanda daha önce bu konuda yapılmış bir akademik çalışma bulunmaması sebebiyle bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Çalışma İstanbul ilinde özel bir hastanede hizmet alan 169 hastanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 20.0 programı kullanılarak ANOVA, t testi ve ki-kare testleriyle frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır. Katılımcıların %62,7'si kadın, %37,3'ü erkektir. Yaş grupları; %28,4'ü 18- 24, %47,9'u 25-34, %13,6'sı 35-44, %7,7'si 45-54, %1,8'i 55-64, %0,6'si 65 yaş ve üzeri şeklindedir. Eğitim düzeyleri; %27,2'si lise, %55'i lisans, %10,7'si yüksek lisans ve %1,2'si doktora olarak ifade edilmiştir. Katılımcıların bazı anket sorularına verdiği yanıtlar cinsiyet, yaş veya eğitim düzeyi ayrımıyla gözlemlenmiştir. Cinsiyete göre anlamlı farklılıklar gözlemlenen sorular olmuştur. Örneğin; kadın katılımcıların bir sağlık uzmanıyla yapacağı veri paylaşımı için erkek katılımcılara göre daha az endişeli olduğu gözlemlenmiştir(3.42>2.97). Kadınların erkeklere göre poliçe satın aldıktan sonra sigorta tarafından beyan etmedikleri hastalıklarının araştırılması konusunda daha hassas oldukları ve erkeklere göre güvenlerinin daha çok azaldığı gözlemlenmiştir. Çalışmamızda kişisel sağlık verilerinin Sağlık Sigortacılığı alanında hem uygulama hem de teoride yer alan hukuki süreçler işlenmiştir. Hastaların farkındalığının değerlendirilmesi amacıyla yapılan anket çalışmasının verileri paylaşılmıştır. Hastaların hukuki olarak sahip oldukları hakların teoride olduğu gibi pratikte de da hassasiyetle uygulanmasını sağlamak için devlet ve özel sektör arasında ortak çalışmalar yapılarak süreç zinciri güçlendirilmelidir. Ayrıca yine kamu ve özel sektör çalışanlarının, veri işleme süreciyle ve güncellenen mevzuatlar konusunda kurum içi eğitimler verilerek sürecin önemi belirtilmelidir.