Analysis of gender roles in translated children's books in Turkish literary system from the perspective of semiotics of translation
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Mütercim Ve Tercümanlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CEMRE ÇELİK
Danışman: Didem Tuna
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, daha çok kız çocuklarına yönelik olarak yazılan çocuk kitaplarındaki toplumsal cinsiyet rollerini ve bu rollerin feminizmin etkisi altında kalarak nasıl ideolojik bir değişime uğradığını geleneksel çocuk masalları ile çağdaş çocuk masallarını kıyaslayarak (özellikle 21. yüzyılda yazılan ve çevrilen) araştırmayı amaçlamaktadır. Metinlerin anlam evrenini oluşturan göstergeler ve söylemler çözümlendiğinde, çağdaş metinlerde feminist bir dönüşümün söz konusu olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada, çocuk edebiyatındaki bu feminist dönüşümün kaynağı, Jean-Claude Coquet'nin söyleyenler kuramı üzerinden açıklanmaktadır. Coquet'nin kuramı söyleyen kavramı bağlamında söylem üreticisi üzerine olduğu kadar aynı zamanda sözlemin nasıl alımlandığı noktasında söylem alıcısı üzerine de odaklanmaktadır (Öztürk Kasar, 2017). Bu çalışmada da Coquet'nin söyleyenler kuramı kapsamında incelediği öznenin bileşenleri üzerinden çağdaş ve feminist çocuk kitabı yazarlarının söylem üretirken aldığı kararları etkileyen faktörler ele alınmaktadır. Diğer yandan, geleneksel masallardaki cinsiyetçi söylemler ve çağdaş metinlerde toplumsal cinsiyet rollerini yıkan ve ataerkil söylemlere karşı çıkan göstergeler ise Paris Göstergebilim Okulu çalışmaları kapsamında geliştirilen ve Sündüz Öztürk Kasar'ın çeviri göstergebilimi yaklaşımı kapsamında derlediği edebi metin çözümleme işlemleri (2009) aracılığıyla çözümlenmektedir. Sonuç olarak, cinsiyet ayrımcılığının 21. yüzyılda dahi artan kadın cinayetleri ve istismarı üzerinde etkisini sürdürmesi toplumda bazı bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine ve ayrımcılığına karşı hassasiyet göstermesine yol açmıştır. Bu çalışma, ebeveynlerin, yazarların, eleştirmenlerin ve edebiyatçıların özellikle de çocuk masallarındaki cinsiyetçi göstergelere ve söylemlere yönelik eleştirilerinin bir yansımasıdır. Çalışma sonucunda Türkiye'de çocuk kitapları bağlamında özellikle İngilizceden çevrilen eserler aracılığıyla feminist açıdan paradigmasal bir dönüşümün sağlandığı kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Jean-Claude Coquet, Çeviri Göstergebilimi, Çeviribilim