YÜKSEKTE ÇALISMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ AÇISINDAN 2020-2024 YILLARI ARASINDA YAPILAN ÇALISMALARIN BİBLİYOMETRİK ANALİZ İLE İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİME ŞEVVAL ERMAN

Danışman: Tolga Barışık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Türkiye'de yüksekte çalışma ve iş sağlığı‑güvenliği alanında 2020 - 2024 yılları arasında yayımlanan Türkçe literatürü sistematik olarak haritalandırmayı amaçlamıştır. Web of Science, Scopus, Google Scholar, YÖK Tez ve TRDizin gibi veri tabanlarından erişilen 19 yayın incelenmiş, metinlerden erişilen 51 anahtar kelime üzerinden yönlü eş‑oluşum ağı kurulmuştur. Gephi ve NetworkX ile dereceler, betweenness, closeness, merkeziyet ölçütleri ve topluluk yapısı hesaplanmış; MAXQDA kullanılarak kelime bulutu ve frekans analizi yapılmıştır. Analizler, 'Yüksekte Çalışma' kavramının 33 bağlantı ve 0,66 derece merkeziyeti ile ağın en bağlantılı düğümü olduğunu, betweenness değerinin 542,03 ve closeness değerinin 0,7797 olduğunu ortaya koymuştur. Kelime frekansı analizinde en sık geçen kavramlar 'Çalışma' (2846 kez; %8,74), 'Yüksekte' (1809; %5,56) ve 'Risk' (1545; %4,75) olup literatürün büyük ölçüde kaza önleme, risk değerlendirmesi ve koruyucu donanım temaları etrafında yoğunlaştığını göstermiştir. Modülerlik analizi ağın yedi topluluğa ayrıldığını ve en büyük topluluğun düğümlerin %29,41'ini içerdiğini göstermiştir. Çalışma, Türkçe literatürde yüksekte çalışma alanına ilişkin ilk kapsamlı bibliyometrik haritalandırmayı sunarak risk yönetimi ve güvenlik alanında hangi kavramların öne çıktığını ve hangi konuların ihmal edildiğini ortaya koymuştur. Araştırma yalnızca sınırlı sayıda (20) Türkçe yayını kapsadığından, literatürdeki veri yetersizliği metodolojik bir kısıt oluşturmuştur. Gelecek çalışmaların daha uzun zaman dilimlerini ve farklı dilleri kapsayarak bu boşluğu genişletmesi önerilmektedir.