Anti-androjenik piretroidlerin erkek infertilitesi üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT ALAGÖZ
Danışman: SELMA YAZAR ÜREK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pestisidlerin en önemli grubu olan piretroidlerin büyük bir kısmının endokrin bozucu olmaları nedeniyle erkek üreme sistemini etkilediği ve semen kalitesini bozduğu hem in vivo hem de in vitro çalışmalarda rapor edilmektedir. Piretroid insektisitlerin bu konuda olası mekanizmalarından biri de anti-androjenik etki göstermesidir. Literatür taramalarında anti-androjenik etkili piretroidlerin ve/veya idrardaki metabolitlerinin semen kalitesi üzerine etkisini gösteren çalışmaların çok sınırlı olduğu görülmektedir. Bu tez projesinde; Karadeniz bölgesinde yaşayan Samsun Medical Park Hastanesi üroloji kliniğine başvuru yapan, 50 oligozoospermi infertil ve kontrol grubu olarak oligozoospermi olmayan 50 fertil erkek hastalar çalışmaya dahil edildi. Bu çalışma ile, hastaların semen ve idrar örneklerindeki anti-androjenik piretroidler (sipermetrin, permetrin, deltameltrin) ile piretroidlerin ana metaboliti olan 3-fenoksibenzoikasit (3-PBA) maruziyet düzeylerinin belirlenmesi ve infertilite ile ilişkilendirilmesi amaçlandı. Hastalardan alınan örneklerdeki piretroidler ve 3-PBA'nın kalıntı düzeyleri GC-MS cihazında analiz edildi. Çalışma sonuçlarında, infertil grubun semen örneklerindeki piretroidlerin kalıntı düzeylerinin fertil gruba göre anlamlı oranda yüksek olduğu bulundu. İnfertil hastaların semen örneklerindeki permetrin, deltametrin ve 3-PBA düzeyleri ile sperm morfolojileri arasında negatif ilişki belirlendi. İdrar örneklerinde ise, hem piretroidlerin (permetrin hariç) hemde 3-PBA düzeylerinin yüksek olduğu fakat sipermetrin düzeylerinin anlamlı olduğu belirlendi. İdrar örneklerindeki sipermetrin düzeyleri ile total motiliteleri arasında negatif ilişki bulundu. Deltametrin maruziyeti ile, sperm morfolojisi ve sperm sayısı arasında anlamlı negatif bir ilişkili olduğu belirlendi. Ayrıca, hastaların deltametrine maruz kalmasının ve ailede çiftçi olma durumunun infertilite riskini arttırdığı görüldü. Sonuç olarak anti-androjenik piretroidler ve metaboliti oligozoospermli hastaların sperm parametrelerini etkileyebilir. Anahtar Kelimeler: piretroid, anti-androjenik, semen, idrar, infertilite, oligospermi