Özel gereksinimli çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ve acil durum yönetimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖYKÜM AKAR
Danışman: BEYRUL CANBAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tüm insanlar, temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşam refahını sağlamak için ekonomik üretime katılmak zorundadır. Günümüz insanının, günlük yaşam akışı ele alındığında, zamanının çoğunluğu üretime katıldığı çalışma ortamında geçmektedir. Ancak, üretim amaçları doğrultusunda çalışma ortamı koşulları değişkenlik gösterebilmektedir. Bu değişkenlik, bireyin çalışma ortamındaki refahını doğrudan etkilemekte olup, bireyin çalıştığı kuruma katılımı ve bağlılığını etkileyebilmektedir. Bu nedenle çalışanların işyeri koşulları, onların iş sağlığı ve güvenliği açısından oldukça önemlidir. Ancak bu durum özel gereksinimli çalışanlar için, ayrıca hassasiyet yaratabilmektedir. Özel gereksinime sahip bir birey, çalışan olarak ya da işyerinden hizmet alımında, özel gereksinim durumuna göre farklı sorunlarla karşılaşabilmektedir. Bu bağlamda, özel gereksinimli çalışanların (ÖGÇ) çalışma ortamına katılımları, bu süreçte var olan bariyerler ve bariyerlere ilişkin çözüm önerileri oldukça önem taşımaktadır. Bu çalışmada, ÖGÇ için iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının, acil durum yönetiminin ve iş sağlığı ve güvenliğinde kullanılabilecek yardımcı teknolojilerin literatürle ilişkilendirilerek incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden REBA ve RULA yöntemleri kullanılarak ÖGÇ' in çalışma duruşları incelenmiştir. Ayrıca Fine-Kinney yöntemi kullanılarak çalışma ortamında karşılaşabilecekleri tehlikeler ve tehlikelerden kaynaklanan riskler analiz edilerek derecelendirilmiştir. Ön bulgular değerlendirildiğinde, ÖGÇ' nin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmalarda daha çok işyeri ortamında psikososyal riskler ve sosyal katılımın sağlandığı alanlarda erişilebilirlik uygulamaları gibi konulara odaklanıldığı, ancak ÖGÇ için kullanılabilecek yardımcı teknolojilere yeterince değinilmediği ve ÖGÇ' nin çalışma ortamlarının iş sağlığı ve güvenliği bakış açısından yeterli düzeyde değerlendirilmediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ergonomi, REBA, RULA, Fine Kinney, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Engelli Çalışan, Yardımcı Teknoloji