Eczanelerde ilaç temini açısından Covid-19 dönemi yaşanan değişimler: İstanbul Anadolu Yakası örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NEVAL ÜNLÜER DURMUŞ

Danışman: ELİF ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada birinci derece sağlık hizmeti verilen aynı zamanda da bir ticari işletme olan eczanelerin özellikle de COVİD-19 Pandemisi gibi ilaca erişimin önemli olduğu dönemlerde, gerek sağlık açısından gerekse ilaç stok yönetimi açısından nasıl etkilendiği araştırmak amaçlanmıştır.. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan İstanbul Ecza Odasına kayıtlı eczaneler;. örneklemini ise semt, hastane/sağlık ocağı yakını, AVM, cadde üstü gibi farklı eczane profillerine sahip ve mesul müdürleri çalışmaya katılmaya gönüllü olmuş 15 adet eczane oluşturmaktadır. Ön çalışma sonucu hazırlanan toplam 13 yapılandırılmış gözlem sorusu ile 4 Nisan 2022 – 27 Nisan 2022 tarihleri arasında yüz yüze, derinlemesine mülakat tekniği ile görüşmeler tamamlanmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışma sonunda elde edilen veriler ile betimsel ve içerik analizi yapılmış, NVIVO for Windows R 1.6 programı kullanılarak, kelime bulutu analizi ve Project Map ile görselleştirilmiştir. Elde edilen veriler ile pandemi dönemi ve pandemi öncesi dönem arasında, eczanelerde meydana gelen ilaç temini ve tedarik zincirindeki aksamalar ile stok yönetimindeki farklılıklar araştırılmış olup, katılımcı eczanelerde ortak sıkıntılar ortaya çıkarılmıştır. Katılımcı eczacıların verdikleri yanıtlara bağlı olarak; özellikle yurt dışı kaynaklı ilaçlarda ve OTC ürünlerinde temin sıkıntısı çekmeleri, pandeminin ilk dönemlerinde arz-talep değişimlerine bağlı olarak gelişen ve karantina döneminde sınırların kapanması ile ürünlere erişememe, döviz kurlarının artmasına bağlı olarak ithal ilaca erişim sınırlanmış, Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği sabit kurun, güncel değerlerin çok altında kalması temin sıkıntılarını meydana getirmiştir. Bu çalışma sonucunda, stok ve tedariğin iyi yönetilebilmesi için, on-line bir platformdan yararlanılması ve düzenli stok kontrolü önerilmektedir.