YAPI SEKTÖRÜNDE KULLANILAN İŞ MAKİNELERİ KAYNAKLI RİSK DÜZEYLERİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYDA DİKER
Danışman: Tolga Barışık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada yapı sektöründe kullanımı söz konusu olan iş makinelerinin ilişkin kontrollerinin yapılmasıyla beraber ortaya çıkabilecek tehlike ve risklerin tespiti yapılmıştır. Tesis içerisinde kullanılan iş makinelerinin kurulum, kullanım, bakım-onarım, muayene ve söküm gibi tüm süreçlerinde ortaya çıkabilecek tehlike ve risklerin değerlendirilmesiyle bunlara ilişkin alınabilecek önlemlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. İş sağlığı ve güvenliği açısından kullanılan risk değerlendirme yöntemlerinin uygulanmasında ve içeriğinde farklılıklar söz konusudur. Bu farklılıklar belirlenebilecek tehlike ve risklerin çeşitliliğini, bunlara karşı alınabilecek önlemlerin düzeyini doğrudan etkiler. Bu sebepten dolayı en doğru yöntem diye bir ifade kullanmak olanaksızdır.Tüm risk değerlendirme metotlarının kullanım yerinin farklılık göstermesi kullanılacak yöntemin özenle belirlenmesini gerektirmektedir. Yapı sektöründeki tehlike ve risklerin çeşitliliği göz önünde bulundurulduğunda en etkili önlemlerin alınabilmesi için doğru yöntemin belirlenmesi çok önemlidir. Araştırmaya bu amaç doğrultusunda bakıldığında çalışma sahasında kullanılacak en doğru metodun belirlenebilmesi için öncelikli olarak çeşitli ortam ölçümleri yapılmıştır. Ölçümlerin karşılaştırmaları CRITIC, TOPSIS, FMEA ve HRNS metotlarıyla sağlanmıştır. İlgili metotların sağladığı karşılaştırmalar sayesinde yapı sektöründe kullanılan iş makinelerinin iş sağlığı ve güvenliği kriterlerine uygunluğu kontrol altına alınacaktır. Çalışmada belirlenen tüm risk ve tehlikelerin bahsi geçen yöntemlerle incelenmesi, iş sağlığı ve güvenliği kültürüne yeni bakış açıları getirilmiştir. Gerek makine kaynaklı gerek kullanım kaynaklı çeşitli risk ve tehlikelerin analizi CRITIC, TOPSIS, FMEA ve HRNS metotları ile sağlanmıştır. Yapı sektöründe iş sürecinin yürütülmesini sağlayan vinç, asansör, forklift ve caraskal gibi çeşitli iş makineleri baz alınarak yürütülen bu çalışmada SGK verilerinden de destek alınmıştır. İş makinelerinin sektördeki kullanıma uygunluğunun tespiti, doğru şekilde kullanılma durumu, yeterli güvenlik şartlarını taşıması gibi birçok parametrenin bu metotlarla kıyaslanması ; elde edilen sonuçları karşılaştırılarak çalışma sahasının iş sağlığı ve güvenliğine uygun hale getirilmiştir. Ülkemizde yapı sektörü çerçevesinde meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarının resmi verilerine SGK üzerinden ulaşarak çalışmanın tüm detaylarıyla gerçeğe en uygun şekilde yürütülmüştür.