HRNS VE BULANIK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ KULLANILARAK RİSK HARİTALAMA: İPLE ERİŞİM TEKNİSYENLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK ŞAHİN

Danışman: Tolga Barışık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Endüstriyel iple erişim; halat ve ilgili ekipmanlar kullanılarak, çalışılacak alana güvenli bir şekilde ulaşmayı ve çalışma sırasında destek sağlamayı amaçlayan bir yüksekte çalışma yöntemidir. Her ne kadar güvenli bir sistem olarak kabul edilse de bu meslek grubunun doğasında ciddi riskler barındırmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu risklerin ayrıntılı biçimde analiz edilmesi ve en uygun koruyucu önlemlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Risk değerlendirmesinde HRNS yöntemi kullanılmış, elde edilen veriler IBM SPSS programı aracılığıyla istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Ayrıca, uzman görüşlerinden elde edilen verilere dayalı olarak, kriter ağırlıklandırması için Bulanık CRITIC yöntemi; en uygun koruyucu önlemlerin belirlenmesi için ise Bulanık TOPSIS yöntemi uygulanmıştır. HRNS yöntemi, "İşveren Yükümlülükleri" ve "Çevresel Risk Faktörlerini" en tehlikeli gruplar olarak sınıflandırırken; daha hassas analiz olanağı sunan çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri, en yüksek tehlike düzeyinin "Çevresel Risk Faktörleri" olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, koruyucu önlem önceliklendirmesinde eğitim eksikliklerinin giderilmesinin, risklerin azaltılmasında en etkili strateji olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak; iple erişim yöntemlerinde hava koşulları dikkate alınarak çalışma planlaması yapılması, personelin sertifikalı olması, düzenli kurum içi eğitim ve tatbikatların gerçekleştirilmesi, eğitim eksiklerinin giderilmesi ve işveren yükümlülüklerinin yerine getirilmesi, ÇDP kurularak personelin psikososyal süreçlerine destek olunmasu kabul edilemez risklerin azaltılmasında kritik öneme sahiptir.