Türkiye ekonomisinde döviz kuru oynaklığının dış ticaret üzerine etkisi: Malatya ili örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİRAÇ KINACI
Danışman: AVNİ AYKUTALP AKDAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Döviz kurunun, ekonomik büyümeye etkisi iki kanalla pozitif olmaktadır. Bunlardan biri döviz kurunun nakit riskini azaltmak yani belli bir dönem içerisinde bir döviz cinsinde beklenen nakit girişlerinin nakit çıkışlarından farklı olması durumunu dengede tutmak ve beraberinde faiz oranlarını düşürmektir. Bu iki kanalın uygulanması sonucunda yatırım ve ekonomik büyüme artacaktır. Diğeri ise döviz kurunun uluslararası ticaret ile bağlantılı bir şekilde uluslararası işlem maliyetini düşürerek büyümeyi etkilemektedir. Alanyazında dövizin kur oynaklığının, yatırımı ve beraberinde ekonomik büyümeyi ne yönde etkilediğini araştıran bir çok çalışma vardır. Döviz kur oynaklığı, kısa sürede birim değerlerinin belirli bir düzeyden uzaklaşması anlamı taşımaktadır. Genel itibariyle döviz kur oynaklığı uluslararası finansal akımlar, turizm, dış ticaret, üretim ve yatırım üstüne negatif etkiler doğurduğu kabul edilmektedir. Bu doğrultuda, özellikle COVID 19 pandemisi ve ekonomiye olan etkileri göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye'nin söz konusu değişimlerden etkilendiği görülmektedir. Bu etkinin kapsamını yerel düzeyde ele alıp genele yönelik çıkarımlarda bulunmak ya da yapılacak ileri çalışmalara katkı sunmak amacıyla Malatya ili örneği üzerinden araştırmanın yürütülmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya Ticaret ve Sanayi odasına üye olan organize ve sanayi bölgesinde ki dış ticaret yapan 299 adet işletme oluşmaktadır. Bu evren dahilinde Malatya Ticaret ve Sanayi Odasına üye olan ve Organize sanayi bölgelerinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren 250 işletme sahibine çevrimiçi form oluşturularak ve beraberinde yüz yüze görüşmeler yapılarak anket uygulanmıştır. Anket ile işletme hakkında genel bilgiler, işletmenin döviz kurunu izlemesi ve örgütteki yeri, döviz kuruna yönelik risk algısı, döviz kuru risk yönetimi ve örgütteki yeri ile işletmenin döviz kuru riskine yönelik genel görüşlerini içeren sorular yöneltilmiştir. 240 adet geri dönüş alınmış olup, 4 anketin doğru doldurulmadığı tespit edilerek veri setinden çıkarılmıştır. 236 anket verisi üzerinden araştırmamızın analizleri SPSS 25 programı ile analizler yapılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar, COVID 19 pandemisi ve sonrasındaki ekonomik sıkıntılar neticesinde döviz kuruna karşı farklı sektörlerdeki işletme sahiplerinin önlem ve görüşlerinde farklılık olduğunu, ancak döviz kuruna yönelik risk algısının makroekonomik dengelere bağlı olduğuna yönelik görüşleri olduğu anlaşılmaktadır. Döneme ilişkin karşılaştırmaların yapılabilmesi açısından bu çalışmanın gelecekte yapılacak incelemelerle desteklenebileceği düşünülmektedir.