Gelir değişimine tüketimin tepkisi: 1987-2019 Türkiye örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE GONCA TANTAN

Danışman: SUNA ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

göstergesidir. GSYİH'daki büyüme tüketim harcamalarında da artışa neden olur. Keynes, genel teorisinde insanların gelirindeki artışın tüketimi de artıracağını ancak bunun gelirdeki artış kadar olamayacağını belirtir. Ona göre tüketim harcamaları ekonomik büyümenin motorudur ve bireyler hiç geliri olmasa da tüketmek durumundadırlar. Bu çalışmada tüketim ve gelir ilişkisi önce teorik daha sonra ampirik olarak araştırılmıştır. Çalışmada, gelir, enflasyon ve faiz gibi temel makroekonomik değişkenlerin tüketimi nasıl etkilediği tespit edilmiştir. Verilerin durağan olup olmadığının analizi için birim kök testi uygulanmış ardından, Vektör Otoregressif model kullanılmış ve ölçülen katsayıların istatistiksel anlamlılığına bakılmıştır. Vektör Otoregressif model değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi tespit edemediğinden eşbütünleşme analizi kullanılarak değişkenlerin uzun dönemli bir ilişki gösterip göstermediği araştırılmıştır. Ayrıca, Granger nedensellik testi yaklaşımı ile değişkenler arasındaki nedenselliğin yönü tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, Türkiye özelinde 1987-2019 yıllarını kapsayan yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Dünya Bankasından elde edilen verilere dayanarak tüketim ve gelir arasındaki ilişki enflasyon ve faiz değişkeni kontrol edilerek analiz edilmiştir. VAR analizi sonuçlarına göre, Türkiye'de tüketim ile gelir arasında pozitif yönlü, tüketim ile tüketimin ve faizin geçmiş dönemleri arasında ise negatif yönlü ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde tüketimin, faizin ve enflasyonun geçmiş dönemlerinin de tüketimin cari dönemine etkisinin bazı gecikme değerleri için istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.