Kripto paraların analizi ve Türkiye ekonomisi açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSNÜ MEHMET PEKTAŞ

Danışman: ÖZLEM YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kripto paralar, 2008 yılında ortaya çıkmış olan Bitcoin ile dünya ekonomisine adını duyurmuştur. İlk zamanlar hakkında pek fazla bilgi sahibi olunmayan kripto paralar zaman içerisinde popülaritesini arttırarak çeşitlenmeye başlamış ve işlem hacmi ciddi boyutlara ulaşmıştır. Risk oranının fazla olmasına karşın getiri oranlarının yüksek olması, işlemlerin hızlı gerçekleştirilmesi ve maliyetlerin az olması gibi etkenlerden sebeple Ethereum, Litecoin, Ripple, Tether, Binance Coin gibi altcoinler Bitcoin'e rakip olarak çıkmıştır. Böylelikle kripto para birimleri döviz piyasasında yer edinmeye başlamıştır. Bitcoin ve diğer altcoinlerin artan popülariteleri sonucunda devletlerin dikkatini çekmiş ve gerekli regülasyonların da hazırlanması yoluna girilmiştir. Çalışmada bu kapsamda kripto paraların spekülatif balon varlığı analizi yapılmış, Türkiye ekonomisi açısından da kripto paralar değerlendirilmiştir. Analizde Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Ripple, Tether ve Binance Coin ele alınmıştır. Bitcoin için 11-2014 ile 04-2022 tarihleri, Ethereum için 09-2015 ile 04-2022 tarihleri, Litecoin için 10-2014 ile 04-2022 tarihleri, Ripple için 10-2014 ile 04-2022 tarihleri, Tether için 03-2015 ile 04-2022 tarihleri, Binance Coin içinse 08-2017 ile 04-2022 tarihleri arasındaki aylık kapanış verilerinden yararlanılmıştır. Spekülatif balon varlığı tespitini gerçekleştirebilmek için GSADF test istatistiği kullanılmıştır. Dönemler içerisinde spekülatif balon varlığı söz konusu olsa da kalıcı bir spekülatif balon varlığının söz konusu olmadığı görülmüştür. Yapılan analiz sonrasında da Türkiye'nin kripto paralar konusunda dünyayı yakından takip ettiği, birtakım kanunlar çıkardığı ve regülasyon çalışmalarının devam ettiği de anlaşılmaktadır.