ISO ve EFQM kalite yönetim sistemlerinin karşılaştırılması ve toplam kalite yönetimine olan etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU TÜRK

Danışman: AVNİ AYKUTALP AKDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlık tarihi ile birlikte evrimleşen kalite kavramı, gelişen teknoloji, global pazar yapısı ve müşteri ihtiyaçları doğrultusunda, işletmelerde günümüzdeki çeşitli modern yönetim anlayışları halini almıştır. Toplam Kalite Yönetimi de bu modern yönetim anlayışlarından biridir. Günümüzde işletmelerin mutlak başarıya ulaşmasında anahtar role sahip olan TKY anlayışı, işletmenin temel hedefi olan müşteri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, tüm çalışanların katkısı ile kalitenin işletmedeki her birimde gerçekleştirilmesini gerektirmektedir. Öte yandan, işletmeler kalite yeterliliklerini global platformda ispatlayarak, sürdürülebirliklerini sağlamak için, kendi bünyelerinde kalite yönetimi sistemleri uygulayarak, bu sistemlere dair global belgelendirmeye ya da ödüle sahip olma gereksinimi ile de karşı karşıyadırlar. ISO ve EFQM, günümüzde işletmelerce kullanılan, global geçerliliğe sahip, iki farklı kalite yönetimi sistemidir ve TKY'nin gerçekleştirilmesi için işletmelere yol gösteren birer kılavuz niteliğindedirler. Bu çalışmada, ISO ve EFQM yönetim sistemlerinin temel özellikleri, EFQM mükemmellik kriterleri baz alınarak yapılmış olan literatür araştırması ve ISO modeli ile birlikte EFQM modelini de uygulamaya koyan farklı işletme yetkilileri ile yapılan görüşmelerin sonuçları sentezlenerek karşılaştırılmaktadır. Literatür araştırması ve mülakatlar sonucu elde edilen bilgiler doğrultusunda, her iki sistemin de TKY anlayışının gerçekleştirilmesinde tek başlarına yeterli olmadığı, TKY üzerinde farklı yayılımlara sahip oldukları ve birbirini tamamlayıcı nitelikte oldukları sonuçlarına varılmaktadır. Bu sonuçlardan yola çıkılarak, işletmelerin TKY'ni gerçekleştirebilmeleri için yalnızca ISO belgelendirmesinin yeterli olmadığının, ISO'dan farklı temel yönetimsel yaklaşımları ile EFQM modelinin de TKY'ni gerçekleştirmek amacıyla uygulanması gerekliliğinin üzerinde durulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kalite, Toplam Kalite Yönetimi, ISO, EFQM