2011-2016 yılları arasında istanbul Eğitim ve Araştırma hastanesine başvuran zehirlenme vakalarının retrospektif analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLTEN KÜÇÜKAL

Danışman: ITIR ERKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zehirlenme önemli bir halk sağlığı sorunudur. Zehirlenen kişilerin ilk başvurdukları birim hastanelerin acil servisleridir. Bu çalışmada 2011-2016 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran zehirlenme vakaları hastane HBYS veri sisteminden geriye dönük araştırılarak, sorunlar ve alınması gereken önlemleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla 198'i (% 50,13) erkek, 197'si (% 49,87) kadın olmak üzere toplam 395 zehirlenme vakasında cinsiyet, yaş grubu ile maruz kalınan etken maddeler, en sık zehirlenme görülen aylar ve zehirlenme orijini (intihar/kaza) değerlendirilmiştir. Zehirlenmelerin en sık 26-50 yaş grubu (% 44,30) arasında olduğu tespit edilmiştir. 28 vaka (%7,09) farmakolojik ajanlar, 367 vaka (%92,91) ise farmakolojik olmayan ajanlar nedeniyle gerçekleşmiştir. Zehirlenme vakalarının en fazla 2011 yılında en az ise 2014 yılında olduğu belirlenmiştir. Mevsimlere göre incelendiğinde zehirlenme vakalarının 146'sının kış, 110'unun ilkbahar 91'inin sonbahar, 48'inin yaz, mevsiminde meydana geldiği belirlenmiştir. Kış aylarında görülen yüksek sayıdaki karbonmonoksit gazına bağlı zehirlenmelerin önüne geçebilmek için doğalgaz sobalarının düzenli kontrollerinin yapılması, kömür sobalarında kullanılan kömür kalitesinin standardizasyonunun sağlanması, hava koşulları hakkında uyarılar verilmesi ve halkın bilinçlendirilmesi düşünülebilir. 14 vakanın (%3,54) intihar girişimi sonucunda, 324 vakanın ise (%82,03) kaza sonucu zehirlenmiş olduğu tespit edilmiştir. 57 vakanın (%14,43) orijinine kayıtlarda rastlanamamıştır. Kayıtların düzenli, usulüne uygun ve eksiksiz tutulmasına yönelik kontrol mekanizmasının yönetim tarafından sağlanması oldukça önemli olacaktır. Çalışmada incelenen 395 vakanın sadece 7'si için adli rapor tutulduğu belirtilmiştir. Oysa etiyolojileri ne olursa olsun hastaneye başvuran tüm zehirlenmeler adli vaka olarak değerlendirilmelidir. Anamnezlerin ve adli raporların eksiksiz ve doğru şekilde düzenlenmesi sağlık çalışanının yasal sorumluluğudur.