İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAPSAMINA UYGUN PLANLANMIŞ PROTOTİP ÜRETİM TESİSİ TASARIMI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS EKER

Danışman: Tolga Barışık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, bir prototipleme merkezi'nde yer alan üretim süreçlerindeki makine ve ekipmanlara yönelik iş sağlığı ve güvenliği (İSG) risklerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi ve uygun tesis yapısının tasarlanması amaçlanmıştır. Çalışmada üç farklı yöntem Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA), Tehlike Derecelendirme Sayısı (HRNS) ve L Tipi Matris Yöntemi birlikte uygulanmıştır. Bu yöntemlerle makine bazlı teknik riskler ile çevresel ve insan faktörleri bütüncül olarak analiz edilmiştir. Risk düzeyleri olasılık, şiddet, maruziyet, kişi sayısı ve tespit edilebilirlik parametrelerine göre hesaplanmıştır. Toplam 135 risk tanımlanmıştır. En yüksek riskler SLM, talaşlı imalat makineleri, fiber lazer,su jeti, ve ekstrüder sistemlerinde; en düşük riskler 3B tarayıcı, kumlama ve taşlama gibi yardımcı ekipmanlarda belirlenmiştir. Önlem sonrası analizlerde yüksek risk oranı önemli ölçüde azalmış, düşük risk oranı %60'ın üzerine çıkmıştır. Tek bir yöntemin tüm riskleri aynı hassasiyetle değerlendirmediği, çoklu yöntem yaklaşımının prototipleme merkezleri gibi karmaşık üretim alanlarında daha güvenilir sonuçlar sağladığı görülmüştür. Risk analizlerinin periyodik olarak yenilenmesi, makine yerleşimlerinin İSG kriterleriyle birlikte planlanması ve gelecekte veri tabanlı analiz sistemlerinden yararlanılması önerilmektedir.