Optisyenlik Sektörü Çalışanlarının İş Stresi ve Tükenmişlik Düzeyinin Belirlenmesi: İstanbul İli Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAVUZ ATUĞ

Danışman: Itır Erkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, İstanbul ilinde faaliyet gösteren optisyenlik-gözlükçülük müesseselerinde çalışan optisyen-gözlükçülerin iş stresi ve tükenmişlik düzeylerini belirleyerek, çözüm önerileri geliştirmektedir. 10.07.2024-16.02.2025 tarihleri arasında İş Stresi Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Envanteri 250 kişiye uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25 programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğunu belirlemek için Shapiro-Wilk normallik testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. İki grup arasındaki farklılıkların analizinde bağımsız örneklem t-testi, üç ve daha fazla grup arasındaki karşılaştırmalarda ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yöntemi tercih edilmiştir. Katılımcıların yaşı ile algılanan iş stresi arasında anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Bu durum yaş arttıkça iş stresi düzeyinin azaldığını göstermektedir. Öte yandan, yaş ile tükenmişlik değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir. Algılanan iş stresi ile tükenmişlik arasında ise pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır, iş stresi arttıkça tükenmişlik düzeyinin de arttığı belirlenmiştir. Meslekte 11-20 yıl arası çalışan bireylerin, 20 yıldan fazla çalışanlara kıyasla iş stresi ve duygusal tükenme düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcıların ekonomik durumunun kişisel başarı ölçeği dışındaki tüm tükenmişlik boyutları ve iş stresi üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu tespit edilmiştir. Kişilerin tükenmişlikle başa çıkabilmesi için yalnızca organizasyonel değil, aynı zamanda bireysel önlemler de alınmalıdır. Bu bağlamda, hem iş yerinde hem de günlük yaşamda tükenmişliği önlemek ve yönetmek adına proaktif stratejiler geliştirmek oldukça önemlidir.