Samuel Beckett’in ‘Oyun Sonu’ adlı Oyununda ‘Yokluk’lar: Eksilen Bedenler, Çorak Dünyalar

Creative Commons License

Şahin Ü.

AKADEMIK TARIH VE DÜŞÜNCE DERGISI, cilt.12, sa.1, ss.873-892, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, Samuel Beckett’in “Oyun Sonu” adlı oyununu Varoluşçuluk, Absürt, Ekoeleştiri, Antroposen gibi farklı perspektifleri bir araya getirerek Posthümanizm vizyonu çerçevesinde değerlendirme amacı gütmektedir. Çalışmanın giriş bölümünde Samuel Beckett’in oyunlarının sıklıkla ilişkilendirildiği bağlamlar olarak Varoluşçuluk ve Absürt Tiyatronun dinamikleri incelenmiştir. Çalışmannın birinci bölümünde ve insanın evrendeki yerini ve Aydınlanmanın öne sürdüğü insan merkezli rasyonalizmi sorgulayan çağdaş bir düşünce akımı olarak Posthümanizm ile Varoluşçuluk felsefesi arasındaki ilişki değerlendirilmiş ve Posthümanizm ile ilişkili çağdaş kuramlar ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Oyun Sonu adlı oyunun dramatik örgüsü ve karakterleri ele alınmıştır. Son olarak, Samuel Beckett’in “Oyun Sonu” adlı oyunu Posthümanizm çerçevesinde ele alınabilecek farklı perspektifler üzerinden analiz edilmiştir. Kurulan diyalog yapısıyla rasyonalitenin eleştirildiği oyunda, sahne üzerinde var olan insan bedenlerinin işlevselliği azaltılarak insanın fiziksel merkeziliği ironik bir biçimde ele alınmaktadır. Oyunun çorak ve distopik ortamı Antroposen çağda yaşanmakta olan çevre felaketlerini ekoeleştirel bir bakışla ele almayı mümkün kılmakta, karakterler arasında yer alan efendi-köle diyalektiği güç dinamiklerini sahneye taşımaktadır. Modernitenin ilerleme vaadinin bir sembolü olarak oyunda yer alan bisiklet, bu vaadin başarısızlığını işaret etmektedir. Bu doğrultuda çalışma, “Oyun Sonu” adlı oyun üzerinden yapılan analizlerle tiyatroda Posthümanizm kavramının daha görünür hale gelmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Posthümanizm, İnsan Merkezcilik, Antroposen, Ekoeleştiri, Oyun Sonu