Vestibüler Migren: Tanı Kriterleri, Patofizyoloji, Ayırıcı Tanı ve Tedavi Yaklaşımları Üzerine Sistematik Literatür Taraması ve Betimsel Derleme

Creative Commons License

Demir Ü. f., Dilbaz F. K.

Medeniyet Medical Journal, cilt.41, sa.3, ss.329-346, 2026 (ESCI, Scopus, TRDizin)

Özet

Bu derlemede vestibüler migrenin tanı kriterleri, patofizyolojik mekanizmaları, ayırıcı tanısı ve tedavi yaklaşımlarına ilişkin güncel kanıtların özetlenmesi amaçlandı. Mayıs 2021 ile Mayıs 2026 arasında yayımlanan çalışmalar için PubMed/MEDLINE, Web of Science ve Cochrane Library veri tabanlarında sistematik literatür taraması yapıldı. Tarama vestibular migraine, migrainous vertigo, migraine-associated vertigo, tanı kriterleri, patofizyoloji, tedavi, profilaksi, rehabilitasyon ve kalsitonin genine bağlı peptit (CGRP) ilişkili tedaviler üzerine odaklandı. Çalışma seçimi PRISMA-bilgilendirilmiş süreçle yürütüldü. Çalışma tasarımları, popülasyonlar, girişimler ve sonuç ölçütlerindeki heterojenlik nedeniyle bulgular narratif olarak sentezlendi. Toplam 663 kayıt belirlendi ve 72 çalışma nihai senteze dahil edildi. Mevcut kanıtlar vestibüler migrenin trigeminovasküler aktivasyon, CGRP sinyallemesi, santral sensitizasyon, vestibülo-talamo-kortikal ağlar ve serebellar kompansasyonun rol aldığı kompleks bir bozukluk olduğunu desteklemektedir. Tanı esas olarak kliniktir ve atak süresi, vestibüler semptom tipi, migren ilişkili özellikler ve alternatif vestibüler ya da vasküler nedenlerin dışlanmasına dayanır. Tedavi kanıtları sınırlı ve heterojendir. Yaşam tarzı düzenlemeleri, klasik migren profilaksisi, vestibüler rehabilitasyon ve CGRP hedefli tedaviler seçilmiş hastalarda yararlı olabilir; ancak güçlü vestibüler migrene özgü randomize çalışmalar halen yetersizdir. Vestibüler migren, migren ve vertigonun basit birlikteliğinden çok, çok sistemli bir nörovestibüler bozukluk olarak ele alınmalıdır. Tanısal doğruluğu ve tedavi kararlarını güçlendirmek için bireyselleştirilmiş, fenotip temelli yaklaşım ve daha güçlü kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
This review aimed to summarize current evidence on the diagnostic criteria, pathophysiological mechanisms, differential diagnosis, and treatment approaches of vestibular migraine. A systematic literature search was conducted in PubMed/MEDLINE, Web of Science, and the Cochrane Library for studies published between May 2021 and May 2026. The search focused on vestibular migraine, migrainous vertigo, migraine-associated vertigo, diagnostic criteria, pathophysiology, treatment, prophylaxis, rehabilitation, and calcitonin gene-related peptide (CGRP)-related therapies. Study selection followed a PRISMA-informed process, and findings were synthesized narratively because of heterogeneity in study design, populations, interventions, and outcome measures. A total of 663 records were identified, and 72 studies were included in the final synthesis. Current evidence supports vestibular migraine as a complex disorder involving trigeminovascular activation, CGRP signaling, central sensitization, vestibulo-thalamo-cortical networks, and cerebellar compensation. Diagnosis remains primarily clinical and requires careful assessment of attack duration, vestibular symptom type, migraine-associated features, and exclusion of alternative vestibular or vascular disorders. Treatment evidence remains limited and heterogeneous. Lifestyle modification, conventional migraine prophylaxis, vestibular rehabilitation, and CGRP- targeted therapies may be useful in selected patients, but robust vestibular migraine-specific randomized trials are still insufficient. Vestibular migraine should be approached as a multisystem neurovestibular disorder rather than a simple coexistence of migraine and vertigo. Individualized, phenotype- based management and stronger controlled studies are needed to improve diagnostic accuracy and therapeutic decision-making.