FROM URBAN GHETTOS TO THE CYBER WORLD: A COMPARATIVE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF URBAN SPACE AND NEW MEDIA USE ON INDIVIDUALS’ IDENTITY FORMATION: THE CASE OF GAZİ NEIGHBORHOOD

Eren C.

Al Farabi 15th INTERNATIONAL SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, Tokat, Türkiye, 15 - 17 Mayıs 2026, cilt.1, sa.26, ss.324-325, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Tokat
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.324-325
  • İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

KENT GETTOLARINDAN SİBER DÜNYAYA: BİREYLERİN KİMLİK OLUŞUMUNDA KENTSEL MEKÂN VE YENİ MEDYA KULLANIM ETKİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜMLEMESİ: GAZİ MAHALLESİ ÖRNEĞİ

Cem Eren

Doktora Öğrencisi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Bilimleri Anabilim Dalı, İstanbul - Türkiye, ORCID: 0000-0003-4311-9784

Yeni iletişim teknolojileri, insanların sosyal ilişkilerini; düşünsel perspektiflerini, değerlerini ve aidiyetlerini önemli ölçüde etkilemiştir. Bu etki alanının sosyo-mekânsal etkileşim süreçlerini de kapsaması, kentsel mekânlardaki toplumsal pratiklerin de insan yaşamındaki rolünü tartışmaya açmıştır. Zira günümüzde, yeni iletişim teknolojileri odağında gelişen sosyalleşme pratikleri, kentsel mekânlardaki sosyo-mekânsal pratiklerin ve bunların etkilerinin dönüşmesine yol açmıştır. Özellikle kentlerin dezavantajlı ve damgalanmış mekânları olarak tanımlanan gettolar, dijital kültürün etkilerinin farklı biçimlerde deneyimlendiği sosyal alanlar olarak dikkat çekmektedir.

Bu çalışma da, kentsel mekânın kimlik oluşumundaki belirleyici rolünün dijital kültürün yükselişiyle nasıl dönüştüğünü, Y ve Z kuşakları karşılaştırması üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, İstanbul Gazi Mahallesi’nde yaşayan 12 Y kuşağı ve 12 Z kuşağı bireyle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Bulgular, kentsel mekânın kimlik üzerindeki kurucu etkisinin özellikle Z kuşağında belirgin biçimde zayıfladığını; buna karşılık dijital kültürün yeni aidiyet biçimleri, kimlik repertuarları ve toplumsal yönelimler üreten başat bir alan hâline geldiğini göstermektedir. Y kuşağı için getto, güçlü bir mekânsal aidiyet, kolektif bellek ve dayanışma alanı olarak anlamlandırılırken; komşuluk, akrabalık ve mahalle ilişkileri kimliğin temel bileşenleri arasında yer almakta, mekân aynı zamanda güvenlik, özgürlük ve kültürel süreklilik sağlayan bir “karşı-mekân” işlevi görmektedir. Buna karşılık Z kuşağında mekânsal etkileşimlerin belirleyiciliği zayıflamakta; sosyal ilişkiler, serbest zaman pratikleri ve kültürel tercihler büyük ölçüde dijital ağlar üzerinden şekillenmektedir. Bu kuşakta kimlik, mekânsal referanslardan koparak daha akışkan, bireysel ve seçici bir nitelik kazanmakta; politik, kültürel ve dinî katılım biçimleri kolektif mekânsal pratiklerden uzaklaşıp dijital aracılı ve bireysel yönelimlere kaymaktadır. Ayrıca, getto deneyiminin Z kuşağı açısından kolektif bir direniş alanı olmaktan ziyade sosyal hareketliliği sınırlayan bir engel olarak algılanması, kuşaklar arasında belirgin bir sosyo-mekânsal kırılmaya işaret etmektedir. Sonuç olarak çalışma, dijitalleşmenin yalnızca mekânsal aidiyeti zayıflatmadığını; aynı zamanda bireylerin toplumsal, kültürel ve politik konumlanışlarını yeniden tanımlayan bir dönüşüm sürecine yol açtığını ortaya koymaktadır.

Anahtar kelimeler: dijital kültür, getto, sosyo-mekânsal etkileşim, kimlik.