CEZA MUHAKEMESİNDE ALENİYET İLKESİ


Dr. Öğr. Üyesi MERT ÜLGEN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Adem Sözüer

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aleniyet ilkesi, insanların gizli olarak yapılan yargılamalara karşı korunmasını, mahkemelere güven duyulmasını ve adil yargılamanın gerçekleştirilmesini sağlayan bir ilke olduğundan, demokratik rejimlerin vazgeçilmez ilkelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 141'inci maddesinde mahkemelerde duruşmaların herkese açık olduğu; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin adil yargılanma hakkının düzenlendiği 6'ncı maddesinin 1'inci fıkrasında davanın kamuya açık olarak görüleceği ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 182'nci maddesinde ise duruşmanın herkese açık olduğu ifadesiyle düzenlenmektedir. Bu çalışmada önce genel olarak aleniyet ilkesi, bu ilkenin tarihsel gelişimi ve hukuki çerçevesine yer verilmiştir. Ayrıca uluslararası sözleşmelerde ve bazı ülkelerde aleniyet ilkesi ile ilgili düzenlemeler üzerinde durulmuştur. Daha sonra aleniyet ilkesinin kovuşturma evresinin bazı temel ilkeleriyle ilişkisi ile bu ilkeye getirilen temel istisnalar ele alınmış ve son olarak ise ceza muhakemesinin çeşitli kurumları açısından aleniyet ilkesi değerlendirilmeye çalışılmıştır.