Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım, Türkiye
Tez Danışmanı: Abdullah Özkan
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışmada toplumsal hareketlerin sınıfsal niteliği ile hareketlerde sınıfın siyasal bir özne olarak neden önemini koruduğu, ekolojik sorunlar ile bunlar içinde özellikle de küresel iklim değişikliğinin nedenleri ve yıkıcı etkileri üzerinden anlatılmaktadır. Marksist literatürde sınıf mücadelesini yadsıyan yorumların nüveleri Bernstein'a kadar uzansa da özellikle 1980'lerden itibaren Yeni Sağ politikalara teorik bir meşruiyet zemini kazandırma çabası içine giren Laclau ve Mouffe gibi Post-Marksistler, kapitalizme içkin olan kimlik meselelerini radikalleşebileceğini iddia ettikleri bir demokrasi anlayışının merkezine oturtmuş; bunun için de "yeni sosyalist strateji" adını verdikleri muğlak bir yaklaşımı savunarak sınıftan ve sosyalist devrim amacından bütünüyle kopuşun simgesi hâline gelmiştir. Oysa küresel iklim değişikliği, ortaya çıkış nedenleri ve (belirli bir aşamadan sonra sınıflarüstü bir niteliğe de bürünse) çoklu etkileri bakımından sınıfsal; ayrıca gezegenin geleceğini varoluşsal bir tehlikeye sürükleme potansiyeline sahip olan bir ekolojik yıkımdır. Bu da bugün artık başta iklim olmak üzere ekolojik sorunları merkezine taşıyan ve emek ile ekoloji mücadelesini birleştiren bir sosyalist/ekososyalist siyaset anlayışının geliştirilmesini ve büyütülmesini zorunlu kılmaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan bir diğer konu, dijital aktivizmin sınırlılıkları ile dijital gözetim ve dijital/yasal denetim uygulamalarına karşı devrimci bir alternatif olarak ileri sürülen radikal medya pratikleridir. Dijital aktivizmin siyasal ilgi ve katılımı artırmada göz ardı edilemez bir etkisi olmasına rağmen çoğu zaman toplumsal muhalefeti büyüterek sokağa ve esasen hayatın bütününe taşımadaki sınırlılıkları; bununla birlikte artan gözetim ve denetim pratikleri, (özünde nötr bir nitelik taşısa da) üretim aracı olarak medyanın aynı zamanda bir mücadele aracına dönüştürülmesini gerektirmektedir. Bu doğrultuda radikal medya hem sistem/otorite karşıtı ideolojiler hem de toplumsal hareketlerle ilişkili olması nedeniyle, bahsi geçen sosyalist/ekososyalist mücadelede ihtiyaç duyulan iletişim olanaklarını sağlayan ideal bir yaklaşım olarak ele alınmıştır. Araştırma kısmında ise, ekolojik sorunlar ve bunlar içinde özellikle de küresel iklim değişikliği alanında Türkiye'de yerel, ulusal ve uluslararası çapta politikalar üretenler, ilgili politikalara muhalefet edenler ile toplumsal hareketler ve medya konularında uzman olan kişi ve kurumlarla yapılandırılmış/yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş; görüşme bulgularından yola çıkılarak ekososyalist mücadelede medyanın rolü ile radikal medyanın mümkünlüğü tartışılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Toplumsal hareketler, Post-Marksizm, dijital aktivizm, radikal medya, küresel iklim değişikliği, ekososyalizm.