Bir üniversite hastanesindeki kadın çalışanların COVID 19 pandemisinde, 9 ay-6 yaş çocuklarının beslenmesinde tutumları ve etkileyen faktörler


Öğr. Gör. Dr. İBRAHİM DEMİR

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ayşe Emel Önal

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

AMAÇ: Bütün dünya ile beraber Türkiye'ye de ciddi şekilde etkide bulunan COVID 19 pandemisi, özellikle hastanelerde görev yapmakta olan anneler üzerinde pek çok etki yaratmış olup, bunun da çocuklarının beslenmeleri üzerinde etkili olacağı söylenebilir. Bu çalışmada hastanedeki kadın çalışanların COVID 19 pandemisinde, 9 ay-6 yaş çocuklarının beslenmesinde tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 02.05.2021-27.09.2021 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan ve 9 ay-6 yaş çocuğu olan kadın personeller ile yapılmıştır. Google-anketle oluşturulan online ankette ilk 22 soru katılımcıların yaş, meslek, medeni durum vb, demografik özelliklerinin yanı sıra COVID 19 pandemisi döneminde yaşadıkları sorunlara yönelik soruları içermektedir (Ek-6: Anket Soruları-1). Sonraki 29 soru ise BSATÖ (Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği) sorularıdır (Ek-7: Anket Soruları-2). Verilerin değerlendirilmesinde normallik testi, betimsel istatistiki veri ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca parametrelerdeki sayısal değerlerin belli kategorik gruplar arasındaki dağılımını kıyaslamak üzere Student T-Test, Mann Whitney U-Test, Anova T-Test, Kruskal-Wallis H-Test kullanılmıştır. BULGULAR: Toplam 144 kadın personel tüm soruları yanıtlayarak online anketi doldurdu. Ulaşılan neticeler, %95 (p<0.05) anlamlılık seviyesinde değerlendirilmiştir. Alt ölçeklerden yetersiz/dengesiz beslenmeye ilişkin tutum ile eğitim durumu arasında anlamlı ilişki bulundu. Diğerlerinin görüşüne tepki alt ölçeği ile yaş grupları arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği ile COVID 19 sürecinde çocuğunun hastalanması endişesi sıklıkları, COVID 19 sürecinde çocuğunun iştahının azalma durumu, COVID 19 sürecinde çocuğunun yemek düzeninin değişimi, COVID 19sürecinde yakın çevresiyle ilişkilerinin durumu ve COVID 19 sürecinden önceye göre çocugunun uyku düzeni durumlarıyla anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği'nin normallik varsayımıyla ilgili Kolmogorov-Smirnov testi yapılmıştır. Skewness ve Kurtosis katsayıları incelendi. Skewness değerinin 0,272 olduğu Kurtosis değerinin ise 0,522 olduğu tespit edildi. Bu veriler ışığında ölçek normal dağılım gösteriyordu. Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği'nin normallik varsayımı için Kolmogorov-Smirnov testi yapıldı ve p>0,05 olduğu tespit edildi. Ölçeğin normal dağılım sergilediği tespit edildi. 49 soruya verilen cevapların frekans ve yüzde dağılımına bakıldı. Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği (BSATÖ) alt boyutları arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki tespit edildi. Alt boyutlardan yetersiz/dengesiz beslenmeye ilişkin tutum ile eğitim durumu arasında ve diğerlerinin görüşüne tepki alt boyutuyla yaş grupları arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Beslenme Süreci Anne Tutum Ölçeği ile çeşitli karşılaştırmalar yaptık. COVID 19 sürecinde çocuğunun hastalanmasından endişe duyma sıklığı ile anlamlı bir ilişki bulundu. COVID 19 sürecinde çocuğun iştahındaki azalma ile karşılaştırdığımızda anlamlı bir fark bulundu. Yine COVID 19 sürecinde çocuğun yeme düzenindeki değişim karşılaştırıldı ve anlamlı bir ilişki bulundu. Karşılaştırmalarda COVID 19 sürecinde yakın çevresiyle olan ilişkilerinin durumu ve çocuğun uyku düzeylerinde COVID 19 süreci öncesine göre anlamlı farklılık bulundu. SONUÇ: COVID 19 pandemisinin 9 ay ile 6 yaş arası çocuğu olan hastanede çalışan kadın çalışanların çocuklarının beslenmesine yönelik tutumlarına etkisi; Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutum Ölçeği'nin alt boyutları arasındaki karşılıklı etki ile görülmüştür. Ayrıca alt boyutlar ile COVID 19 süreciyle ilişkili durumlar arasında anlamlı ilişki saptanmıştır.