Endüstriyel çağdan dijital çağa sanat eserlerinin bir meta olarak konumlandırılması: "Sanat Pazarlaması" ve "NFT

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gürdal Ülger

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

İnsanlık tarihi göz önünde bulundurulduğunda her yeni gelişmenin toplumların kültürel, sosyal ve ekonomik yaşamını derinden etkilediğini ve birçok değişimi beraberinde getirdiğini söylemek mümkündür. İlk çağlarda mağara duvarlarına avlanma ve savaş sahneleri resmeden insanlık, teknik gelişmelerin paralelinde kendisini dış dünyaya ifade etmenin yeni yollarını bulmuştur. Teknik gelişmelerin en önemli kültürel öğelerden biri olan sanata yansımaları her dönem tartışmaları beraberinde getirmiştir. Sanayi Devrimi’nin getirdiği endüstrileşme ile fitili ateşlenen kavramsal sanat, dijitalleşme ile fiziksel varlığından uzaklaşarak kripto sisteme uyumlu hale gelmiştir. Blok zincir teknolojisine bağlı olarak ortaya çıkan NFT’ler, sanatın üretim ve tüketiminde farklılaşmalara neden olmuştur. Tez araştırmasının amacı ise dijitalleşme ile sanatın konumlandırılmasında meydana gelen değişimi detaylandırarak sanat pazarlamasındaki güncel gelişmeleri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda NFT üretim ve satışını gerçekleştiren dijital sanatçılar, sanat tarihçiler ve akademisyenlerden oluşan 18 katılımcı ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiş ve katılımcılara konu ile ilgili 7 adet yarı yapılandırılmış soru yönlendirilmiştir. Katılımcılardan toplanan veriler deşifre edilerek MAXQDA 22 Analytics Pro aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda dijitalleşme ile sanatın bir meta olarak konumlanması arasında bağlantı olduğu, NFT’lerin sanatın bir yatırım aracına dönüşmesini desteklediği ve NFT tabanlı sanat ve pazarlama arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Bunlara ek olarak dijitalleşme ile sanatın bir değişim sürecine girdiği ve NFT’lerin sanat pazarına aracısızlık, demokratikleşme güvenilirlik, merkeziyetsizlik, erişebilirlik, görünürlük, şeffaflık, özgürlük gibi avantajlar sağladığı sonucuna da ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Sanat pazarlaması, NFT, dijital sanat, sanatın metalaşması, NFT ve sanat