Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mevhibe Türkmen
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dijitalleşmenin hız kazanması ve çevresel sürdürülebilirliğin küresel ölçekte stratejik bir öncelik haline gelmesi, lojistik sektöründe geleneksel yönetim anlayışlarını yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm e-lojistik uygulamalarını yalnızca operasyonel bir araç olmaktan çıkararak işletmelerin rekabet gücünü artıran, kaynak verimliliğini destekleyen ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sunan bir stratejik yaklaşım haline getirmektedir. Ayrıca operasyonel süreçlerin dış kaynak yoluyla yürütülmesi yalnızca maliyet avantajı ve uzmanlık erişimi sağlamanın ötesinde sürdürülebilir lojistik performansı açısından da stratejik bir faktör haline gelmiştir.
Bu çalışma, e-lojistik etkinliğinin sürdürülebilir lojistik performans üzerindeki etkisini analiz etmeyi ve bu ilişkide dış kaynak kullanım düzeyinin aracılık rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Söz konusu değerlendirme kapsamında geliştirilen model e-lojistik etkinliği, dış kaynak kullanım düzeyi ve sürdürülebilir lojistik performansı olmak üzere üç temel yapıdan oluşmaktadır. Araştırma kapsamında kullanılan veriler ise Türkiye genelinde faaliyet gösteren 300 lojistik işletmesinden anket yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, yapısal eşitlik modeli ile Hayes process makro (Model 4) kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma bulguları, e-lojistik etkinliğinin sürdürülebilir lojistik performans üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğunu, dış kaynak kullanım düzeyinin ise bu ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Ayrıca e-lojistik etkinliği ile dış kaynak kullanım düzeyi arasında da pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu sonuçlar lojistik işletmeleri için dijitalleşmenin yalnızca teknik değil sürdürülebilirlik ekseninde stratejik bir yatırım alanı olduğunu ortaya koymaktadır.