Ebeveynlerin sağlık okuryazarığı düzeyinin çocukluk çağı aşılarına karşı tutum üzerine etkisi: Kesitsel bir çalışma
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Meryem Merve Ören Çelik
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin çocukluk çağı aşılarına karşı tutum üzerine etkisi: Kesitsel bir çalışma. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Aşı tereddüdü son yıllarda küresel sağlığa yönelik bir tehdit haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, ebeveynlerin aşı tereddüdü düzeyini ölçmek ve sağlık okuryazarlığı düzeyinin aşı tereddüdü ile ilişkisini incelemektir. Bu kesitsel tipteki araştırma Temmuz 2023 - Eylül 2023 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğinde, polikliniğe başvuran 18 yaş altı çocuğa sahip ve çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 400 katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcılar 5 bölümden oluşan anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS v 27.0 programı kullanılmıştır. Katılımcıların %93,5’u anne, %6,5’i babadır. Annelerin yaş ortalaması 35,8±6,9, babaların yaş ortalaması 39,0±7,1 şeklindedir. En küçük çocuğun yaş ortancası 2 (1-8), sahip olunan çocuk sayısı ortancası 4 (0-17) olarak bulunmuştur. Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı genel indeks puanı ortalaması 33,6±4,5’tir. Ebeveynlerin %2,5’inin yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyine, %67,8’inin sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynlerin yarısı aşı bilgi düzeyi ile ilgili 13 (1-20) soruya doğru cevap vermiştir. Ebeveynlerin Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveyn Tutumları Ölçeği toplam puanı 30,2±23,7 (ortanca 13 (1-83)) olarak bulunmuştur. Ebeveynlerin %13,5’inin çocukluk çağı aşılarına karşı tereddüdü olduğu belirlenmiştir. Lojistik regresyon analizinde aşılar hakkında bilgi düzeyinin her bir birim artışının aşı tereddüdünde %29,3 azalma ile ilişkili olduğu ve aşılar hakkında medyadan bilgi alanların 2,25 kat (%95 GA 1,03-4,89) daha yüksek oranda aşı tereddüdüne sahip olduğu saptanmıştır. Yapılacak toplum temelli çalışmalarla doğru ve güvenilir kaynaklar tarafından ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı ve aşı bilgi düzeyinin arttırılması çocukluk çağı aşı kararları üzerinde de olumlu bir etki yaratarak toplum sağlığına katkı sağlayacaktır.