Milletlerarası özel Hukukta kamu düzeni kavramının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile ilişkisi


Arş. Gör. CEREN KAYA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Kamu Hukuku Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Haydar Burak Gemalmaz

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Milletlerarası özel hukukun kamu düzeni kavramı, kendine özgü niteliğiyle yabancı unsurlu uyuşmazlık ve kararlar için içerik ve müdahale alanı bakımından farklılık arz eder. İnsan hakları kamu düzeni kavramının içeriğini teşkil edebileceği gibi, kamu düzeni müdahalesi dolayısıyla da insan hakları ihlale uğrayabilir. Spesifik olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Protokollerindeki haklar ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin bu hakların yorumunu içeren içtihatları da kamu düzeni müdahalesinin kaynağını oluşturabilir. Öte yandan Sözleşmedeki haklar da kamu düzeni müdahalesi dolayısıyla ihlale uğrayabilir. Kamu düzeni ve insan hakları arasındaki bu ikili ilişki haklar ve özel hukuk uyuşmazlıkları bakımından her bir somut vakanın özelliklerine göre ortaya çıkabilir. Bu durum hem insan haklarının hem milletlerarası özel hukukun kamu düzeni kavramının soyut anlam ve içeriğinden kaynaklanır. Gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ve gerekse yerel mahkemelerin muhtelif içtihatlarında insan hakları ve kamu düzeni arasındaki bu ilişki görülebilmektedir. Türk milletlerarası özel hukuku uygulamasında da kamu düzeni kavramının yorumunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine atıfta bulunulmaktadır. Çalışmada kamu düzeni ve insan hakları kavramı, aralarındaki ilişki açıklanarak, mahkeme içtihatları ele alınmış ve bu ilişkinin somut vakalarda nasıl ortaya çıktığı incelenmiştir.